Model biologicznej długowieczności i funkcjonalnego wieku organizmu
Starzenie nie jest wyłącznie skutkiem upływu czasu. Współczesna biologia pokazuje, że proces starzenia wiąże się ze stopniową utratą integralności fizjologicznej, zaburzeniem mechanizmów naprawczych, spadkiem odporności na stres, przewlekłym stanem zapalnym, pogorszeniem funkcji mitochondrialnych, zmianami epigenetycznymi oraz zmniejszeniem zdolności organizmu do regeneracji.
W ujęciu funkcjonalnym starzenie można opisać jeszcze prościej: organizm starzeje się wtedy, gdy coraz trudniej wraca do równowagi po obciążeniu.
Młody biologicznie organizm nie jest organizmem, który nigdy nie doświadcza stresu. Przeciwnie — jest to system, który potrafi przyjąć bodziec, odpowiedzieć na niego, a następnie sprawnie wrócić do stanu równowagi. Starzenie zaczyna się wtedy, gdy ten powrót staje się coraz wolniejszy, coraz droższy energetycznie i coraz mniej pełny.
Dlatego pierwszym objawem starzenia nie musi być choroba, zmarszczka ani nieprawidłowy wynik badania laboratoryjnego. Często wcześniej pojawia się coś subtelniejszego: gorsza regeneracja, słabszy sen, mniejsza tolerancja stresu, spadek energii, większa sztywność emocjonalna, wolniejsze odzyskiwanie sił po wysiłku, trudniejsza koncentracja lub poczucie, że codzienne życie kosztuje organizm więcej niż dawniej.
W tym modelu starzenie jest rozumiane jako proces utraty biologicznej elastyczności. Organizm nie zużywa się dlatego, że po prostu istnieje. Zużywa się dlatego, że z czasem rośnie koszt utrzymania homeostazy, a maleje zdolność do regeneracji, adaptacji i odbudowy.
Podstawą programu jest założenie, że długowieczność nie polega wyłącznie na wydłużaniu życia, ale na utrzymaniu możliwie wysokiej jakości funkcjonowania: energii, sprawności, jasności umysłu, odporności, regeneracji i poczucia sensu.
Model oceny starzenia opiera się na ośmiu wzajemnie powiązanych warstwach organizmu:
- regulacji energetycznej,
- metabolizmie hormonalnym,
- strukturze ciała,
- układzie nerwowym i przetwarzaniu informacji,
- odporności,
- regeneracji komórkowej,
- wpływie środowiska,
- psychice i tożsamości.
Każda z tych warstw może starzeć się w innym tempie. Można mieć stosunkowo dobrą strukturę ciała, ale osłabioną regenerację. Można mieć prawidłowe wyniki podstawowe, ale wysoki koszt regulacji stresu. Można mieć dobrą masę mięśniową, ale przewlekły stan zapalny lub zaburzony rytm dobowy. Dlatego pełna ocena starzenia nie powinna ograniczać się do jednego parametru.
Pierwsza warstwa to regulacja. Obejmuje zdolność organizmu do reagowania na stres, utrzymywania rytmu dobowego, regulowania napięcia autonomicznego i powrotu do równowagi. To najwcześniejszy poziom starzenia funkcjonalnego. Zanim pojawi się uszkodzenie struktury, najpierw pogarsza się dynamika reakcji.
Druga warstwa to metabolizm hormonalny. Hormony nie działają pojedynczo, lecz jako sieć regulacyjna. Kortyzol, insulina, hormony tarczycy, DHEA, IGF-1, hormony płciowe, melatonina i leptyna współtworzą system, który decyduje o energii, regeneracji, apetycie, śnie, stresie i odbudowie tkanek. Starzenie hormonalne oznacza utratę rytmu, spadek amplitudy, oporność receptorową i przewagę procesów katabolicznych nad anabolicznymi.
Trzecia warstwa to struktura ciała. Mięśnie, tkanka tłuszczowa, kości, naczynia, nawodnienie, tkanka łączna i mózg tworzą biologiczny „hardware” organizmu. Utrata masy mięśniowej, wzrost tłuszczu trzewnego, spadek wydolności, sztywność naczyń i pogorszenie składu ciała są jednymi z najważniejszych markerów przyspieszonego starzenia.
Czwarta warstwa to informacja. Organizm starzeje się również jako system przetwarzający sygnały. Dotyczy to szybkości reakcji, pamięci roboczej, koncentracji, neuroplastyczności, integracji emocji i zdolności filtrowania bodźców. Współczesny człowiek często starzeje się informacyjnie: przez nadmiar bodźców, stres cyfrowy, przeciążenie poznawcze i utratę zdolności głębokiej regeneracji układu nerwowego.
Piąta warstwa to odporność. Starzenie immunologiczne nie oznacza tylko „słabszej odporności”. Bardzo często oznacza źle regulowaną odporność: przewlekły niski stan zapalny, utratę tolerancji immunologicznej, nadmierną aktywność zapalną i słabsze wygaszanie reakcji obronnych. To zjawisko określa się jako inflammaging — przewlekły, niskiego stopnia stan zapalny związany z wiekiem.
Szósta warstwa to regeneracja komórkowa. Organizm starzeje się wtedy, gdy nie tylko gorzej reaguje, ale przede wszystkim gorzej się odnawia. Znaczenie mają tutaj sen głęboki, autofagia, naprawa DNA, funkcje mitochondrialne, telomery, metylacja DNA, neuroplastyczność i zdolność odbudowy tkanek. Regeneracja jest biologiczną przeciwsiłą starzenia.
Siódma warstwa to środowisko. Człowiek nie starzeje się w izolacji. Na tempo starzenia wpływają światło, sen, rytm dnia, relacje, aktywność fizyczna, hałas, toksyny, praca, stres społeczny, ekspozycja na naturę i jakość codziennego życia. Środowisko może wspierać regenerację albo stale zwiększać koszt biologiczny funkcjonowania.
Ósma warstwa to psychika i tożsamość. Poczucie sensu, sprawczość, odporność psychiczna, elastyczność, zdolność do relacji i gotowość do rozwoju mają realne znaczenie biologiczne. Przewlekły lęk, utrata sensu, nadmierna kontrola, wycofanie i brak kierunku życiowego mogą utrzymywać organizm w stanie długotrwałego obciążenia. Psychika nie jest dodatkiem do biologii — jest jednym z głównych regulatorów sposobu, w jaki organizm zużywa energię.
Dziewiąta warstwa opisuje rytmy biologiczne, które koordynują pracę wszystkich pozostałych systemów organizmu. Obejmuje rytm snu i czuwania, wydzielanie hormonów, temperaturę ciała, metabolizm, odporność, regenerację oraz naturalne cykle środowiskowe.
Organizm człowieka nie funkcjonuje w sposób ciągły i liniowy. Większość procesów biologicznych przebiega rytmicznie. Zdrowie zależy nie tylko od tego, jak działają poszczególne układy, ale również od tego, czy działają we właściwym czasie. Starzenie rytmiczne rozpoczyna się wtedy, gdy organizm traci zdolność synchronizacji. Pojawiają się zaburzenia snu, spadek energii, większa podatność na stres, pogorszenie regeneracji oraz rozregulowanie procesów metabolicznych i hormonalnych.
W modelu długowieczności rytm pełni rolę nadrzędnego regulatora. Jest biologicznym zegarem, który synchronizuje energię, metabolizm, strukturę, odporność, regenerację, środowisko i psychikę. Im większa zgodność organizmu z jego naturalnymi rytmami, tym niższy koszt biologiczny życia i wolniejsze tempo starzenia. Najprościej można powiedzieć, że rytm odpowiada na pytanie: czy wszystkie procesy organizmu zachodzą we właściwym czasie. W praktyce ocena starzenia obejmuje analizę kilku poziomów: składu ciała, metabolizmu, hormonów, markerów zapalnych, rytmu dobowego, jakości snu, odporności, regeneracji, reakcji stresowej, funkcji poznawczych oraz stylu życia. W wybranych przypadkach może być uzupełniana o badania takie jak analiza składu ciała, HRV, badania laboratoryjne, analiza pierwiastkowa włosów, dynamiczna termografia podczerwieni oraz testy funkcjonalne.
Celem takiej oceny nie jest zastępowanie klasycznej diagnostyki medycznej ani rozpoznawanie chorób na podstawie jednego wskaźnika. Celem jest zrozumienie, gdzie organizm traci równowagę, gdzie ponosi największy koszt regulacji i który obszar wymaga wsparcia w pierwszej kolejności. W tym podejściu najważniejsze nie jest pytanie: „Ile mam lat?”. Ważniejsze jest pytanie: „Jak mój organizm radzi sobie z obciążeniem, stresem i regeneracją?”.
Longevity Index opisuje funkcjonalną kondycję organizmu poprzez osiem podstawowych indeksów: entropię, plastyczność energii, strukturę metaboliczną, kompresję energii, energię dyspozycyjną, energię swobodną, moc jałową i moc roboczą. Każdy z nich pokazuje inny aspekt biologicznego zużycia systemu.
Entropia opisuje jakość organizacji informacji w organizmie. Gdy jest zbyt wysoka, system jest przeciążony bodźcami, napięciem i stresem. Gdy jest zbyt niska, pojawia się spowolnienie, apatia lub słaba reaktywność.
Optimum oznacza jasność, selektywność i dobrą synchronizację procesów biologicznych. Plastyczność energii pokazuje zdolność adaptacji. Zbyt niska oznacza sztywność, trudność zmiany i słabą odporność na stres. Zbyt wysoka oznacza nadreaktywność i szybkie zużywanie zasobów.
Optimum oznacza elastyczność bez przeciążenia. Struktura metaboliczna, oceniana między innymi przez skład ciała i BMI, pokazuje, czy organizm ma odpowiednie zasoby budulcowe. Zarówno niedobór masy, jak i nadmiar tkanki tłuszczowej mogą przyspieszać starzenie, choć przez różne mechanizmy. Kompresja energii opisuje sposób przetwarzania stresu. Zbyt niska oznacza szybkie wyczerpywanie zasobów. Zbyt wysoka oznacza przewlekłe napięcie i nadmierny koszt utrzymania równowagi.
Optimum to zdolność mobilizacji i późniejszego wyciszenia. Energia dyspozycyjna pokazuje, ile energii organizm może realnie przeznaczyć na działanie, wysiłek, relacje i kontakt ze światem. Niski poziom wiąże się ze zmęczeniem i brakiem sprawczości. Nadmiernie wysoki, źle regulowany poziom może prowadzić do wypalenia.
Energia swobodna oznacza rezerwę adaptacyjną — energię, która pozostaje po pokryciu podstawowych kosztów funkcjonowania. To przestrzeń na regenerację, kreatywność, uczenie się i rozwój. Moc jałowa opisuje koszt utrzymania homeostazy. Jeżeli organizm zużywa zbyt dużo energii tylko na utrzymanie podstawowej równowagi, zostaje mniej zasobów na naprawę, odporność, ruch i rozwój. Moc robocza opisuje zdolność organizmu do skutecznego działania mimo obciążeń.
Optymalna moc robocza oznacza równowagę pomiędzy działaniem a regeneracją. Zbyt niska prowadzi do bezradności biologicznej, a zbyt wysoka — do nadmiernego zużycia adaptacyjnego.
Starzenie przyspiesza zarówno wtedy, gdy czegoś jest za mało, jak i wtedy, gdy czegoś jest za dużo. Organizm nie dąży do maksimum. Organizm dąży do optimum. Dlatego celem programu nie jest nadmierna stymulacja, lecz przywracanie równowagi: między stresem a regeneracją, działaniem a odpoczynkiem, napięciem a rozluźnieniem, metabolizmem a odbudową, psychiką a ciałem. Długowieczność nie jest walką z czasem. Jest sztuką utrzymania zdolności organizmu do adaptacji, regeneracji i powrotu do równowagi.
Wybrane Piśmiennictwo Programu Longevity:
- López-Otín C, Blasco MA, Partridge L, Serrano M, Kroemer G. The Hallmarks of Aging. Cell. 2013;153(6):1194–1217. doi:10.1016/j.cell.2013.05.039.
- López-Otín C, Galluzzi L, Freije JMP, Madeo F, Kroemer G. Metabolic Control of Longevity. Cell. 2016;166(4):802–821. doi:10.1016/j.cell.2016.07.031.
- Acosta-Rodríguez VA, Rijo-Ferreira F, Green CB, Takahashi JS. Importance of Circadian Timing for Aging and Longevity. Nat Commun. 2021;12:2862. doi:10.1038/s41467-021-22922-6.
- Bass J, Takahashi JS. Circadian Integration of Metabolism and Energetics. Science. 2010;330(6009):1349–1354. doi:10.1126/science.1195027.
- Nakahata Y, Kaluzova M, Grimaldi B, et al. The NAD+-Dependent Deacetylase SIRT1 Modulates CLOCK-Mediated Chromatin Remodeling and Circadian Control. Cell. 2008;134(2):329–340. doi:10.1016/j.cell.2008.07.002.
- Conti B. Considerations on Temperature, Longevity and Aging. Cell Mol Life Sci. 2008;65(11):1626–1630. doi:10.1007/s00018-008-7536-1.
- Tabarean IV, Morrison B, Marcondes MCC, Bartfai T, Conti B. Hypothalamic and Dietary Control of Temperature-Mediated Longevity. Ageing Res Rev. 2010;9(1):41–50. doi:10.1016/j.arr.2009.07.003.
- Rikke BA, Johnson TE. Lower Body Temperature as a Potential Mechanism of Life Extension in Homeotherms. Exp Gerontol. 2004;39(6):927–930. doi:10.1016/j.exger.2004.01.003.
- Collins KJ, Few JD, Forward TJ, Giec LA. Stimulation of Adrenal Glucocorticoid Secretion in Man by Raising the Body Temperature. J Physiol. 1969;202(3):645–660.
- Follenius M, Brandenberger G, Oyono S, Candas V. Cortisol as a Sensitive Index of Heat Intolerance. Physiol Behav. 1982;29(3):509–513.
- Johnson AA, Akman K, Calimport SRG, Wuttke D, Stolzing A, de Magalhães JP. The Role of DNA Methylation in Aging, Rejuvenation, and Age-Related Disease. Rejuvenation Res. 2012;15(5):483–494. doi:10.1089/rej.2012.1324.
- Christensen BC, Houseman EA, Marsit CJ, et al. Aging and Environmental Exposures Alter Tissue-Specific DNA Methylation Dependent upon CpG Island Context. PLoS Genet. 2009;5(8). doi:10.1371/journal.pgen.1000602.
- Bellizzi D, D’Aquila P, Montesanto A, et al. Global DNA Methylation in Old Subjects is Correlated with Frailty. Age (Dordr). 2012;34(1):169–179. doi:10.1007/s11357-011-9216-6.
- Goldin A, Beckman JA, Schmidt AM, Creager MA. Advanced Glycation End Products: Sparking the Development of Diabetic Vascular Injury. Circulation. 2006;114(6):597–605. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.106.621854.
- Brownlee M. The Pathobiology of Diabetic Complications: A Unifying Mechanism. Diabetes. 2005;54(6):1615–1625. doi:10.2337/diabetes.54.6.1615.
- Chaudhuri J, Bains Y, Guha S, et al. The Role of Advanced Glycation End Products in Aging and Metabolic Diseases: Bridging Association and Causality. Cell Metab. 2018;28(3):337–352. doi:10.1016/j.cmet.2018.08.014.
- Uribarri J, Woodruff S, Goodman S, et al. Advanced Glycation End Products in Foods and a Practical Guide to Their Reduction in the Diet. J Am Diet Assoc. 2010;110(6):911–916. doi:10.1016/j.jada.2010.03.018.
- Akbaraly TN, Hamer M, Ferrie JE, et al. Chronic Inflammation as a Determinant of Future Aging Phenotypes. CMAJ. 2013;185(16)–E770. doi:10.1503/cmaj.122170.
- Varadhan R, Yao W, Matteini A, et al. Simple Biologically Informed Inflammatory Index Predicts 10-Year All-Cause Mortality in Older Adults. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2014;69(2):165–173. doi:10.1093/gerona/glt023.
- Vasto S, Candore G, Balistreri CR, et al. Inflammatory Networks in Ageing, Age-Related Diseases and Longevity. Mech Ageing Dev. 2007;128(1):83–91. doi:10.1016/j.mad.2006.11.015.
- Caruso C, Lio D, Cavallone L, Franceschi C. Aging, Longevity, Inflammation and Cancer. Ann N Y Acad Sci. 2004;1028:1–13. doi:10.1196/annals.1322.001.
- Arai Y, Martin-Ruiz CM, Takayama M, et al. Inflammation, But Not Telomere Length, Predicts Successful Ageing at Extreme Old Age. EBioMedicine. 2015;2(10):1549–1558. doi:10.1016/j.ebiom.2015.07.029.
- Viña J, Borrás C, Abdelaziz KM, Garcia-Valles R, Gomez-Cabrera MC. The Free Radical Theory of Aging Revisited: The Cell Signaling Disruption Theory of Aging. Antioxid Redox Signal. 2013;19(8):779–787. doi:10.1089/ars.2012.4827.
- Derbré F, Gomez-Cabrera MC, Nascimento AL, et al. Age Associated Low Mitochondrial Biogenesis May be Explained by Lack of Response of PGC-1α to Exercise Training. Age (Dordr). 2012;34(3):669–679. doi:10.1007/s11357-011-9254-0.
- Czerny B, Krupka K, Ożarowski M, Seremak-Mrozikiewicz A. Hair Trace Elements in Women with Different Types of Cancers from Wielkopolska Region of Poland. Scientific World Journal. 2014;2014:953181. doi:10.1155/2014/953181.
W terapii posługuję się unikalną diagnostyka D.I.R.T., która pozwala na określnie tzw. typu wrażliwości bólowej. Na tej podstawie ustalamy optymalna terapie bólu. Obejmuje ona:
- Akupunkturę.
- Farmakoterapię.
- Fizykoterapię.
- Terapię neuralną i farmakopunkturę.
W czasie tych badań ustalamy indywidualny program ćwiczeń p/bólowych oraz tzw. „trening uwalniania emocji” z ciała.
Wprowadzamy terapię zmieniającą wrażliwość na ból czyli tzw. neuroregulację.
Na pierwsze wizycie pacjent wypełnia tzw. ankietę neuropsychosomatyczną, a następnie w trakcie wizyty przeprowadzamy pogłębiony wywiad lekarski oraz wykonujemy badanie D.I.R.T. Jeśli jest potrzeba wykonywane są również inne badanie. Po ustaleniu diagnozy ustalmy proces terapeutyczny wspólnie z pacjentem uwzgledniającym stopień uszkodzenia tkanek, jego dyspozycyjność, oraz możliwości finansowe.
Cennik
Wizyta lekarska z badaniem – 500 PLN
Ceny zabiegów
Akupunktura – 150 pln
Terapia neuralną z podaniem leku – 200 pln
Magnetoterapia – 18 pln
Laseroterapia – 18 pln
Terapia wodorowa – 100 pln
Elektroterapia – 18 pln
Fala uderzeniowa – 80 pln
1 godz terapia manualna – 180 pln
Kinezyterapia – 30 min – 60 pln
Kinesiotapinng – 1 obszar – 70 pln
KONTAKT:
ADRES KRAKOW UL. ZABŁOCIE 25, LOK 4
MAIL. KONTAKT@LONGEVITAI.EU
TEL. 12/352 31 50